Van het labo tot in de kliniek

Wetenschappers aan het woord:

“Hersenaandoeningen zoals de ziekte van Parkinson en Alzheimer vormen een zeer zware last voor patiënten en hun familie en voor de hele maatschappij. Als hersenwetenschappers willen we hier koste wat koste verandering in brengen.”

Bij Janssen in Beerse zijn we heel erg geïnteresseerd in hersenaandoeningen, ondermeer in de ziekte van Parkinson. We proberen therapieën te ontwikkelen die het ziekteproces kunnen voorkomen of veranderen.

Als hersenwetenschapper focus ik op de zoektocht naar geneesmiddelen die het ziekteproces kunnen veranderen. Dit onderzoek is belangrijk omdat het kan leiden tot innovatieve behandelingen voor de patiënten. 

Dieder Moechars, principal scientist bij Janssen Pharmaceutica

“Samenwerking is essentieel om vooruitgang te boeken in het onderzoek.”

We werken samen met andere wetenschappers als we nood hebben aan bepaalde expertise, maar vaak komen anderen ook bij ons terecht met hun vragen. Vertrouwen en openheid zijn essentieel voor een productieve en langdurige samenwerking. Onderzoek wordt steeds meer en meer interdisciplinair, dus het is belangrijk om de juiste partners te vinden als we snel vooruitgang willen boeken.

Professor Patrik Verstreken, VIB-KU Leuven

“Het vinden van behandelingen die het ziekteproces in de ziekte van Parkinson en Alzheimer aanpakken is een grote uitdaging. Het is dan ook nodig dat industrie en academici nauw samenwerken.”

Ik ben biochemicus van opleiding en heb een zeer sterke interesse in onderzoek naar signaaloverdracht tussen cellen. In het department neurowetenschappen van Janssen draag ik bij tot de ontwikkeling van assays die nodig zijn om nieuwe doelwit moleculen te identificeren en om de zoektocht naar potentiële therapieën te sturen.

Kristof Van Kolen, senior scientist bij Janssen Pharmaceutica

Recente onderzoeksresultaten:

Schadelijke eiwitten worden doorgegeven aan de synaps

Neurodegeneratieve ziekten zoals parkinson, maar ook verschillende vormen van dementie, worden ernstiger naarmate schadelijke eiwitten zich in de hersenen verspreiden. Daarbij blijken synapsen – de plaatsen waar hersencellen elkaar raken om elektrische signalen door te geven – een centrale rol te spelen. Dat is de slotsom van een onderzoek geleid door professor Patrik Verstreken (VIB-KU Leuven), in samenwerking met Janssen Research & Development (Johnson & Johnson). Mochten we de verspreiding van schadelijke eiwitten kunnen voorkomen, dan zou ook de voortgang van neurodegeneratieve ziekten fors vertragen.

Prof. Patrik Verstreken (VIB-KU Leuven): “De verspreiding van neurodegeneratieve ziekten zoals parkinson of alzheimer kan je vergelijken met een druppel inkt die in een glas water valt. Naarmate de ziekte vordert, worden steeds meer hersengebieden aangetast door de schadelijke eiwitten. We wisten al dat die eiwitten de bestaande hersenvertakkingen volgen, maar het was nog niet duidelijk hoe de verspreiding zelf precies in zijn werk gaat.”

De onderzoekers hebben nu bewezen dat synapsen een cruciale rol spelen bij de verspreiding. Ze tonen aan hoe schadelijke eiwitten van de ene hersencel naar de andere bewegen, met de synaps als doorgeefluik. Deze ontdekking opent nieuwe perspectieven voor de behandeling van neurodegeneratieve ziekten. Door te begrijpen hoe schadelijke eiwitten zich in de hersenen verspreiden, zouden onderzoekers ook behandelingen kunnen ontwikkelen om dit proces te blokkeren. 

 

Publicatie
Loss of Bin1 Promotes the Propagation of Tau Pathology, Sara Calafate, William Flavin, Patrik Verstreken, Dieder Moechars. Cell Reports 2016

DIEDER MOECHARS:
"Ons werk tot dusver is gebaseerd op in-vitro-experimenten, dus zijn proeven op levende organismen nu de volgende stap. Nu we het verspreidingsmechanisme kennen, is het dus zaak om slimme manieren te zoeken om het te verhinderen."


 

Hoe beïnvloedt het LRRK2 gen de werking van onze zenuwcellen?

Mutaties in het LRRK2 gen veroorzaken een erfelijke vorm van parkinson, maar hoe dit precies gebeurt is nog onduidelijk. De onderzoeksteams van prof. Patrik Verstreken en prof. Bart De Strooper (beide VIB-KU Leuven) ontdekten dat LRRK2 belangrijk is voor het vormen en recycleren van blaasjes aan de synaps. Deze blaasjes, of vesikels, bevatten de chemische stoffen die ingezet worden als signaalmoleculen bij de communicatie tussen neuronen. De recyclage van deze blaasjes is dus essentieel voor vlotte communicatie tussen zenuwcellen.

De rol van LRRK2 werd zowel in vliegjes als in cellen onderzocht. Het team toonde aan dat LRRK2 belangrijk is om andere eiwitten te activeren, die op hun beurt de vorming van de blaasjes in goede banen leiden. Een beter begrip van wat LRRK2 precies doet in onze hersencellen, en hoe die functie verstoord wordt door mutaties, brengt ons een stap dichter bij het in kaart brengen van de ontwikkeling van parkinson, vooral tijdens de vroegste fases van het ziekteproces.

 

Publicatie
LRRK2 functions in synaptic vesicle endocytosis through a kinase-dependent mechanismAmaia M. Arranz, Lore Delbroek, Kristof Van Kolen, Marco R. Guimarães, Wim Mandemakers, Guy Daneels, Samer Matta, Sara Calafate, Hamdy Shaban, Pieter Baatsen, Pieter-Jan De Bock, Kris Gevaert, Pieter Vanden Berghe, Patrik Verstreken, Bart De Strooper, Diederik Moechars. Journal of Cell Science 2015

 

AMAIA ARRANZ:
"Quote."

X